Kongres wiedeński był międzynarodowym spotkaniem przedstawicieli europejskich państw, które odbywało się w Wiedniu od jesieni 1814 roku do czerwca 1815 roku. Zwołano go po klęsce Napoleona Bonapartego, aby uporządkować granice Europy, przywrócić dawne dynastie i stworzyć system zapobiegający kolejnym wielkim wojnom.

Największy wpływ na decyzje kongresu miały zwycięskie mocarstwa: Austria, Rosja, Prusy i Wielka Brytania. Ważną rolę odegrała również pokonana Francja, reprezentowana przez zręcznego dyplomatę Charles’a-Maurice’a de Talleyranda. Gospodarzem obrad był austriacki minister spraw zagranicznych Klemens von Metternich, jeden z głównych twórców nowego porządku politycznego.

Uczestnicy kongresu kierowali się trzema podstawowymi zasadami. Zasada restauracji oznaczała przywrócenie na tron dynastii usuniętych podczas rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich. Zasada legitymizmu głosiła, że monarchowie sprawują władzę zgodnie z tradycją i prawem dziedziczenia. Natomiast zasada równowagi sił miała zapobiec ponownemu zdobyciu przewagi przez jedno państwo.

Po kongresie zmieniły się granice wielu krajów. Francja utraciła większość ziem zdobytych w okresie napoleońskim, a wokół niej utworzono lub wzmocniono państwa mające powstrzymywać jej ewentualną ekspansję. Połączono Niderlandy Północne i Południowe, tworząc Królestwo Zjednoczonych Niderlandów, które obejmowało tereny dzisiejszej Holandii i Belgii.

W miejsce zlikwidowanego wcześniej Świętego Cesarstwa Rzymskiego utworzono Związek Niemiecki, obejmujący 39 państw pod przewodnictwem Austrii. Prusy otrzymały między innymi część Saksonii oraz ważne ziemie nad Renem. Austria odzyskała wpływy w Italii i przejęła Lombardię oraz Wenecję, a w wielu państwach włoskich przywrócono dawne dynastie.

Znaczne zmiany dotknęły także ziem polskich. Księstwo Warszawskie zostało zlikwidowane, a jego terytorium podzielono. Z większości ziem utworzono zależne od Rosji Królestwo Polskie. Prusy otrzymały Wielkie Księstwo Poznańskie, natomiast Kraków wraz z okolicą stał się Wolnym Miastem Krakowem, pozostającym pod kontrolą trzech państw zaborczych.

Kongres potwierdził również wieczystą neutralność Szwajcarii. W północnej Europie powstała unia Szwecji i Norwegii. Dokonane zmiany miały stworzyć system silnych państw, które wzajemnie kontrolowałyby swoje działania i wspólnie reagowały na zagrożenia dla ustalonego porządku.

Po zakończeniu obrad Rosja, Austria i Prusy zawarły Święte Przymierze. Jego uczestnicy deklarowali obronę monarchicznego ładu i współpracę przeciwko ruchom rewolucyjnym. Mocarstwa organizowały również kolejne spotkania, tworząc tak zwany system wiedeński lub koncert mocarstw.

Nowy porządek zapewnił Europie pewną stabilizację, lecz często ignorował dążenia poszczególnych narodów do wolności i posiadania własnych państw. Decyzje podejmowali przede wszystkim monarchowie oraz dyplomaci, bez udziału społeczeństw. Dlatego w kolejnych latach wybuchały rewolucje, powstania i ruchy narodowowyzwoleńcze, które sprzeciwiały się ustaleniom kongresu.

Gazetka szkolna – prezentacja PDF „Europa po Kongresie Wiedeńskim” może w czytelny sposób przedstawić najważniejszych uczestników obrad, zasady nowego ładu, zmiany granic oraz sytuację narodów europejskich po 1815 roku. Mapy, kalendarium i ilustracje pomagają uczniom zrozumieć, w jaki sposób decyzje kongresu ukształtowały dziewiętnastowieczną Europę.

Powiązane produkty:

Plan pracy świetlicy szkolnej 2026/2027 – PDF Ziemie polskie po Kongresie Wiedeńskim – gazetka szkolna – prezentacja PDF Lapbook – szablony do druku (aż 70 wklejek!) Kongres wiedeński – gazetka szkolna Najwybitniejsi znani fizycy – gazetka szkolna – prezentacja PDF Twórcy Konstytucji 3 maja – gazetka szkolna – prezentacja PDF (2)