Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego zwraca uwagę na tworzenie stałych i czasowych stref aktywności, które pozwalają dzieciom samodzielnie wybierać zajęcia, eksperymentować, tworzyć i odpoczywać.

Nie chodzi wyłącznie o zastąpienie tradycyjnych kącików nową nazwą. Strefa powinna być funkcjonalną przestrzenią przeznaczoną do działania, a nie tylko dekoracją lub podpisanym regałem.

Czym są strefy aktywności?

Strefy aktywności to wyznaczone miejsca w sali, przedszkolu lub jego otoczeniu, w których dzieci mogą podejmować określone działania. Mogą być:

• stałe – dostępne przez cały rok;
• czasowe – przygotowywane na potrzeby projektu, wydarzenia, pory roku lub aktualnych zainteresowań grupy.

Najważniejsze jest to, aby materiały znajdowały się w zasięgu dzieci, a sposób organizacji przestrzeni zachęcał je do samodzielności. Dobrze przygotowana strefa powinna odpowiadać na pytanie: „Co dziecko może tutaj samodzielnie zrobić?”

Jakie strefy warto przygotować?

Nowa podstawa programowa wskazuje pięć podstawowych obszarów aktywności: czytanie, budowanie i konstruowanie, działania artystyczne, odpoczywanie oraz odkrywanie świata nauki i przyrody.

Strefa czytania

Powinna być spokojnym i przytulnym miejscem, w którym dziecko może oglądać książki, słuchać opowiadań oraz tworzyć własne historie.

Wystarczy niewielki regał lub koszyk z książkami, miękki dywanik, poduszki i wygodne siedzisko. Warto wybierać książki obrazkowe, sensoryczne, popularnonaukowe oraz związane z aktualnym tematem zajęć.

Książki powinny znajdować się na wysokości dostępnej dla dzieci, aby mogły samodzielnie po nie sięgać.

Strefa budowania i konstruowania

To miejsce przeznaczone do projektowania, budowania, sprawdzania i poprawiania konstrukcji. Mogą znaleźć się tutaj klocki, kartony, rolki, pudełka, patyczki, nakrętki oraz bezpieczne materiały naturalne i pochodzące z odzysku.

Budowanie rozwija wyobraźnię przestrzenną, myślenie matematyczne, planowanie, koordynację oraz umiejętność współpracy. Dobrze pozostawić także przestrzeń na niedokończone projekty, do których dzieci będą mogły wrócić kolejnego dnia.

Strefa działań artystycznych

W tej części sali dzieci mogą rysować, malować, lepić, muzykować, tańczyć i przygotowywać zabawy teatralne. Przydadzą się materiały plastyczne, instrumenty, tkaniny, stroje, rekwizyty oraz miejsce na prezentowanie gotowych prac.

Dziecko powinno mieć możliwość tworzenia według własnego pomysłu, a nie jedynie odtwarzania pracy przygotowanej według jednego wzoru.

Strefa odpoczynku i wyciszenia

Strefa odpoczynku pozwala dziecku ograniczyć liczbę bodźców, uspokoić emocje i zrobić krótką przerwę od aktywności grupowych.

Można umieścić w niej pufę, poduszki, kocyk, przytulanki, słuchawki wyciszające, gniotki, zabawki sensoryczne i delikatne oświetlenie.

Nie jest to miejsce kary ani przestrzeń przeznaczona dla „niegrzecznych” dzieci. Powinna być dostępna dla każdego przedszkolaka, który potrzebuje odpoczynku lub ciszy.

Strefa nauki i przyrody

To miejsce obserwowania, porównywania, mierzenia i przeprowadzania prostych doświadczeń. W strefie mogą znaleźć się lupy, pojemniki, miarki, pipety, magnesy, rośliny, globus, atlasy oraz naturalne okazy, takie jak kamienie, szyszki czy liście.

Jej zadaniem jest rozwijanie dziecięcej ciekawości i zachęcanie do samodzielnego poszukiwania odpowiedzi.

Strefy czasowe dopasowane do zainteresowań dzieci

Oprócz miejsc stałych można tworzyć strefy czasowe, na przykład:

• strefę emocji;
• strefę kosmosu;
• strefę dinozaurów;
• strefę bezpieczeństwa;
• strefę eksperymentów;
• strefę jesiennych odkryć;
• strefę świąteczną;
• strefę projektu edukacyjnego.

Taka strefa może zajmować jedynie stolik, półkę lub mobilny koszyk. Nie liczy się jej wielkość, lecz możliwość rzeczywistego korzystania z przygotowanych materiałów.

Jak dobrze zaplanować przestrzeń?

Podczas organizowania stref warto sprawdzić, czy:

• dziecko rozumie przeznaczenie miejsca;
• materiały znajdują się w jego zasięgu;
• wyposażenie jest bezpieczne;
• strefa nie została przeładowana;
• dzieci mogą samodzielnie rozpocząć aktywność;
• oznaczenia są czytelne;
• materiały można łatwo uporządkować;
• przestrzeń odpowiada potrzebom grupy.

W planowanie sali warto włączyć dzieci. Mogą pomagać w wyborze materiałów, ustalaniu zasad oraz przygotowywaniu oznaczeń. Współdecydowanie wzmacnia sprawczość i odpowiedzialność za wspólną przestrzeń.

Czy urządzenie stref jest kosztowne?

Wprowadzenie stref aktywności nie wymaga remontu ani zakupu nowych mebli. Koszyk z książkami może utworzyć strefę czytania, półka z klockami – strefę konstruowania, a tacka z lupą i okazami przyrodniczymi – miejsce do prowadzenia obserwacji.

Pomocne będą także kartony, pudełka, tkaniny, materiały naturalne oraz bezpieczne przedmioty z odzysku. Najważniejsze są dostępność, funkcjonalność i możliwość samodzielnego działania, a nie koszt wyposażenia.

Oznaczenia wspierające samodzielność

Plansze z nazwami stref, obrazkowe zasady i etykiety na pojemniki pomagają dzieciom orientować się w sali. Pokazują, gdzie znajdują się potrzebne materiały i dokąd należy je odłożyć po zakończeniu aktywności.

Materiały do druku pełnią jednak funkcję pomocniczą. Centrum każdej strefy pozostaje dziecko, jego wybory, pomysły i osobiste doświadczenia.

Dobrze zaplanowana sala nie musi być pełna drogich pomocy. Powinna przede wszystkim zapewniać dzieciom możliwość czytania, budowania, tworzenia, odkrywania i odpoczywania w bezpiecznej oraz przyjaznej przestrzeni.

Powiązane produkty:

Strefy aktywności do sali przedszkolnej (wersja 3) Strefy aktywności do sali przedszkolnej (wersja 4) Strefy aktywności do sali przedszkolnej (wersja 2) Strefy aktywności do sali przedszkolnej (wersja 1) Plan pracy świetlicy szkolnej 2026/2027 – PDF Lapbook – szablony do druku (aż 70 wklejek!)