Jak zwierzęta przygotowują się do zimy?
Zima jest dla zwierząt trudnym okresem. Niskie temperatury, śnieg oraz ograniczony dostęp do pożywienia sprawiają, że muszą one odpowiednio przygotować się do przetrwania chłodnych miesięcy. Poszczególne gatunki stosują różne strategie: gromadzą zapasy, zmieniają wygląd, szukają schronienia, zapadają w sen zimowy lub odlatują do cieplejszych miejsc.
Gromadzenie zapasów
Niektóre zwierzęta jesienią zbierają pożywienie i ukrywają je w bezpiecznych miejscach. Wiewiórki gromadzą orzechy, nasiona i żołędzie, a chomiki przechowują pokarm w swoich norach. Zapasy robią także niektóre ptaki, na przykład sójki, które ukrywają żołędzie w ziemi.
Zmiana futra i gromadzenie tłuszczu
Wiele ssaków przed zimą zmienia sierść na gęstszą i cieplejszą. Zimowe futro chroni je przed mrozem oraz chłodnym wiatrem. Niektóre zwierzęta, między innymi lisy, sarny i zające, gromadzą także warstwę tłuszczu, która stanowi zapas energii i pomaga utrzymać ciepło.
Sen zimowy i ograniczenie aktywności
Jeże, nietoperze i świstaki zapadają w hibernację. Podczas niej obniża się temperatura ich ciała, a oddech i praca serca znacznie zwalniają. Dzięki temu zwierzęta zużywają mniej energii. Niedźwiedź zapada natomiast w płytszy sen zimowy i może się stosunkowo łatwo obudzić.
Żaby, jaszczurki i węże również ograniczają aktywność. Ukrywają się między innymi w mule, szczelinach skalnych, norach lub pod korzeniami drzew. W takich miejscach są lepiej chronione przed mrozem.
Odloty do cieplejszych krajów
Część ptaków odlatuje jesienią do regionów, w których łatwiej znaleźć pożywienie. Bociany, jaskółki, żurawie i kukułki pokonują niekiedy tysiące kilometrów. Sikory, wróble, dzięcioły i wiele innych gatunków pozostają w Polsce przez cały rok, dostosowując sposób zdobywania pokarmu do zimowych warunków.
Jak możemy pomagać?
Zimą możemy dokarmiać ptaki odpowiednim pokarmem, takim jak ziarna zbóż, nasiona słonecznika, niesolone orzechy czy specjalne mieszanki. Jeśli rozpoczniemy dokarmianie podczas mrozów i śniegu, powinniśmy robić to regularnie i dbać o czystość karmnika. Ptakom nie należy podawać słonego, zepsutego ani spleśniałego jedzenia.
Gazetka szkolna – prezentacja PDF „Jak zwierzęta przygotowują się do zimy?” w ciekawy sposób przedstawia najważniejsze strategie przetrwania chłodnych miesięcy. Pomaga uczniom poznawać zwyczaje zwierząt, rozwija zainteresowanie przyrodą i uczy odpowiedzialnej pomocy. Materiał świetnie sprawdzi się podczas zajęć, powtórki wiadomości oraz jako edukacyjna dekoracja szkolnej sali.

















