Mchy i paprotniki to rośliny zarodnikowe, które nie wytwarzają kwiatów, nasion ani owoców. Rozmnażają się za pomocą zarodników, czyli niewielkich komórek umożliwiających powstawanie nowych roślin. Najczęściej spotykamy je w miejscach wilgotnych i zacienionych, takich jak lasy, brzegi strumieni, łąki oraz okolice zbiorników wodnych.
Mchy są niewielkimi roślinami, które często tworzą miękkie, zielone skupiska przypominające dywan. Rosną na glebie, kamieniach, korze drzew i spróchniałym drewnie. Nie mają typowych korzeni, lecz chwytniki, dzięki którym przytwierdzają się do podłoża.
Ciało mchu składa się zwykle z łodyżki, listków i chwytników. Mchy pobierają wodę całą swoją powierzchnią, dlatego bardzo łatwo wysychają. Gdy jednak ponownie pojawi się wilgoć, wiele z nich może odzyskać zdolność do prawidłowego funkcjonowania.
Mchy rozmnażają się za pomocą zarodników powstających w zarodni, która często znajduje się na końcu cienkiej łodyżki. Do rozmnażania płciowego potrzebują wody, ponieważ umożliwia ona przemieszczanie się komórek rozrodczych.
Mchy pełnią ważną funkcję w przyrodzie. Zatrzymują wodę, ograniczają wysychanie gleby i tworzą miejsce życia dla wielu drobnych organizmów. Jako jedne z pierwszych zasiedlają niektóre trudne środowiska, uczestnicząc w procesie powstawania gleby. Szczególne znaczenie mają torfowce, z których szczątków tworzy się torf.
Paprotniki są bardziej złożone od mchów. Mają prawdziwe korzenie, łodygi i liście, a ich wnętrze zawiera tkanki przewodzące wodę oraz substancje odżywcze. Do paprotników zaliczamy paprocie, skrzypy i widłaki.
Najłatwiej rozpoznać paprocie po dużych, często pierzastych liściach. Na spodniej stronie ich liści można zauważyć niewielkie skupienia zarodni, w których powstają zarodniki. Skrzypy mają charakterystyczne członowane pędy, natomiast widłaki przypominają niewielkie, płożące się rośliny iglaste.
Paprotniki, podobnie jak mchy, nie tworzą kwiatów ani nasion i do rozmnażania płciowego potrzebują wilgotnego środowiska. W ich rozwoju występują dwa następujące po sobie pokolenia. U paprotników najbardziej widocznym pokoleniem jest duża roślina wytwarzająca zarodniki.
Mchy i paprotniki różnią się budową oraz rozmiarami, ale łączy je rozmnażanie za pomocą zarodników i zależność od wody podczas zapłodnienia. Poznanie tych grup pomaga zrozumieć, jak rośliny stopniowo przystosowywały się do życia na lądzie.
Gazetka szkolna „Mchy i paprotniki” w formie prezentacji PDF może w przystępny sposób przedstawić ich budowę, rozmnażanie, środowisko życia oraz znaczenie w przyrodzie. Czytelne objaśnienia, schematy i ciekawe ilustracje pomogą uczniom porównać obie grupy roślin oraz łatwiej zapamiętać najważniejsze wiadomości.

















