Światowy Dzień Osób Jąkających się, nazywany również Międzynarodowym Dniem Świadomości Jąkania, obchodzony jest każdego roku 22 października. Jego celem jest zwiększanie wiedzy o jąkaniu, przełamywanie krzywdzących stereotypów oraz przypominanie, że każda osoba ma prawo mówić we własnym tempie i być uważnie wysłuchana.
Jąkanie dotyczy płynności mowy. Może objawiać się powtarzaniem głosek, sylab lub słów, przedłużaniem dźwięków oraz chwilowym zatrzymaniem wypowiedzi. Osoba jąkająca się zazwyczaj dokładnie wie, co chce powiedzieć, lecz potrzebuje więcej czasu, aby swobodnie przekazać swoją myśl.
Jąkanie nie świadczy o braku wiedzy, niższej inteligencji, nieprzygotowaniu ani nieśmiałości. Nie jest również winą dziecka. Uczeń, który się jąka, może mieć ciekawe pomysły, rozległą wiedzę i wiele talentów. Sposób wypowiadania słów nie określa wartości człowieka ani znaczenia jego wypowiedzi.
W szkole szczególnie ważna jest cierpliwa i życzliwa rozmowa. Gdy uczeń się jąka, należy słuchać tego, co mówi, a nie skupiać się na tym, jak mówi. Warto utrzymywać naturalny kontakt wzrokowy, nie przerywać i dać mu tyle czasu, ile potrzebuje na dokończenie wypowiedzi.
Nie należy kończyć za kolegę zdań, podpowiadać mu słów ani mówić: „uspokój się”, „zwolnij”, „weź oddech” lub „zacznij jeszcze raz”. Takie uwagi mogą zwiększać napięcie i sprawiać, że uczeń poczuje się oceniany. Najlepszym wsparciem jest spokojna obecność i pokazanie, że jego wypowiedź jest dla nas ważna.
Uczeń jąkający się powinien mieć możliwość uczestniczenia w rozmowach, lekcjach, prezentacjach i życiu klasy. Nie należy automatycznie pomijać go podczas odpowiedzi ustnych ani zmuszać do określonego sposobu wypowiadania się. Warto zapytać dziecko, jaka forma udziału daje mu największe poczucie bezpieczeństwa, i wspólnie ustalić potrzebne wsparcie.
Wyśmiewanie, naśladowanie sposobu mówienia i nadawanie krzywdzących przezwisk jest niedopuszczalne. Jeśli dochodzi do takiej sytuacji, pozostali uczniowie nie powinni się przyłączać ani biernie jej obserwować. Warto powiedzieć: „To nie jest zabawne”, wesprzeć kolegę i poinformować nauczyciela, wychowawcę lub inną zaufaną osobę dorosłą.
Sam uczeń jąkający się powinien wiedzieć, że nie musi przepraszać za sposób, w jaki mówi. Ma prawo zabierać głos, zadawać pytania, zgłaszać swoje potrzeby i prosić o pomoc. Jeśli jąkanie utrudnia mu codzienne funkcjonowanie lub powoduje silny stres, rodzice i szkoła mogą poszukać indywidualnego wsparcia u logopedy lub innego odpowiedniego specjalisty.
Światowy Dzień Osób Jąkających się jest dobrą okazją do organizowania zajęć wychowawczych, rozmów, gazetek i akcji przeciwko wyśmiewaniu. Pomaga budować klasę, w której uczniowie rozumieją, że ludzie mogą mówić w różny sposób, a podstawą dobrej komunikacji są cierpliwość, szacunek i uważne słuchanie.
Gazetka szkolna – prezentacja PDF poświęcona temu świętu może przybliżyć uczniom najważniejsze informacje o jąkaniu oraz pokazać, jak wspierać osobę, która potrzebuje więcej czasu na wypowiedź. Jej najważniejsze przesłanie brzmi: nie kończ za mnie zdania, nie oceniaj mojego sposobu mówienia – po prostu daj mi czas i wysłuchaj mnie do końca.

















