Światowy Dzień Osób Jąkających się, znany również jako Międzynarodowy Dzień Świadomości Jąkania, obchodzony jest 22 października. To dzień poświęcony zwiększaniu wiedzy o jąkaniu, wspieraniu osób, które się jąkają, oraz budowaniu świata, w którym każdy może swobodnie zabierać głos bez obawy przed ocenianiem i wyśmiewaniem.

Jąkanie jest zaburzeniem płynności mowy. Może polegać na powtarzaniu głosek, sylab lub wyrazów, przedłużaniu dźwięków albo pojawianiu się chwilowych blokad w wypowiedzi. Jego nasilenie może zmieniać się zależnie od sytuacji, dnia i samopoczucia. Osoba jąkająca się wie, co chce powiedzieć – może jedynie potrzebować więcej czasu na wypowiedzenie swojej myśli.

W przypadku ucznia szkoły podstawowej jąkanie może wpływać nie tylko na sposób mówienia, lecz także na samopoczucie. Dziecko może obawiać się głośnego czytania, odpowiadania przy tablicy, przedstawiania prezentacji lub rozpoczynania rozmowy. Szczególnie trudne stają się sytuacje, w których inni uczniowie okazują zniecierpliwienie, kończą za nie zdania albo naśladują jego mowę.

Jąkanie nie ma związku z poziomem inteligencji, wiedzą ani wartością człowieka. Uczeń, który mówi mniej płynnie, może być świetnie przygotowany, pomysłowy, utalentowany i mieć bardzo dużo do przekazania. Dlatego należy oceniać treść jego wypowiedzi, a nie szybkość lub płynność mówienia.

Podczas rozmowy warto zachować naturalny kontakt wzrokowy, spokojnie słuchać i poczekać, aż uczeń sam dokończy wypowiedź. Nie należy przerywać, zgadywać słów ani kończyć zdań. Rady w rodzaju „mów wolniej”, „uspokój się”, „weź oddech” czy „zacznij od początku” zwykle nie pomagają i mogą zwiększać napięcie.

Szkoła powinna być miejscem, w którym każde dziecko ma prawo zabierać głos. Ucznia jąkającego się nie należy pomijać ani automatycznie zwalniać z wszystkich wypowiedzi ustnych. Najlepiej spokojnie zapytać, jaka forma udziału będzie dla niego odpowiednia, i wspólnie ustalić rozwiązania pozwalające mu uczestniczyć w lekcjach bez niepotrzebnej presji.

Koledzy z klasy mogą wspierać osobę jąkającą się poprzez cierpliwość, życzliwość i traktowanie jej tak samo jak innych. Wyśmiewanie, przedrzeźnianie i komentowanie sposobu mówienia jest krzywdzące. Gdy do niego dochodzi, warto zareagować, wesprzeć kolegę oraz powiedzieć o sytuacji nauczycielowi lub innej zaufanej osobie dorosłej.

Uczeń jąkający się powinien wiedzieć, że jego głos jest ważny. Nie musi przepraszać za sposób, w jaki mówi, ani rezygnować z dzielenia się swoimi pomysłami. Jeśli odczuwa silny stres lub jąkanie utrudnia mu codzienne funkcjonowanie, może poprosić o pomoc rodzica, wychowawcę, pedagoga, psychologa szkolnego lub logopedę.

Światowy Dzień Osób Jąkających się jest doskonałą okazją do przeprowadzenia zajęć o empatii, komunikacji i szacunku dla różnic. Jego najważniejsze przesłanie dla szkolnej społeczności brzmi: daj mi czas, słuchaj uważnie i pozwól mi mówić własnym głosem.

Powiązane produkty:

Światowy Dzień Osób Jąkających się – gazetka szkolna – prezentacja PDF (wersja 1) Plan pracy świetlicy szkolnej 2026/2027 – PDF Lapbook – szablony do druku (aż 70 wklejek!) Najwybitniejsi znani fizycy – gazetka szkolna – prezentacja PDF Skarga do Dyrektora Szkoły na ucznia – wzór WOPFU dla ucznia słabowidzącego – przykład