Tkanka zwierzęca to zespół komórek o podobnej budowie, pochodzeniu i sposobie działania, które wspólnie wykonują określone zadanie. Organizmy zwierząt oraz człowieka są wielokomórkowe, dlatego ich komórki specjalizują się w różnych czynnościach. Jedne chronią ciało, inne umożliwiają ruch, transportują substancje lub przekazują informacje.
Komórki tworzące tkankę współpracują ze sobą i są przystosowane do pełnionej funkcji. Mogą różnić się kształtem, wielkością oraz rozmieszczeniem. Pomiędzy nimi znajduje się substancja międzykomórkowa, której ilość i budowa zależą od rodzaju tkanki. W tkance nabłonkowej jest jej niewiele, natomiast w tkance łącznej może być bardzo dużo.
W organizmach zwierząt wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje tkanek: nabłonkową, łączną, mięśniową i nerwową. Każda z nich ma inną budowę oraz wykonuje odmienne zadania, ale wszystkie muszą ze sobą współpracować, aby cały organizm mógł prawidłowo funkcjonować.
Tkanka nabłonkowa składa się z komórek ściśle do siebie przylegających. Pokrywa powierzchnię ciała, wyścieła wnętrze narządów i buduje gruczoły. Chroni przed urazami oraz drobnoustrojami, a także może uczestniczyć we wchłanianiu, wydzielaniu i wymianie substancji. Nabłonek znajduje się między innymi w naskórku, jelitach i drogach oddechowych.
Tkanka łączna łączy, wzmacnia, odżywia i chroni inne elementy organizmu. Jej komórki są zwykle rozmieszczone luźniej i otoczone dużą ilością substancji międzykomórkowej. Do tkanek łącznych zaliczamy między innymi tkankę kostną, chrzęstną, tłuszczową oraz krew.
Tkanka kostna tworzy twarde i wytrzymałe kości, które podtrzymują ciało oraz chronią narządy wewnętrzne. Tkanka chrzęstna jest bardziej elastyczna i występuje między innymi w stawach, nosie oraz małżowinach usznych. Tkanka tłuszczowa magazynuje energię, chroni przed utratą ciepła i amortyzuje narządy, natomiast krew transportuje tlen, substancje odżywcze i produkty przemiany materii.
Tkanka mięśniowa jest zbudowana z komórek zdolnych do kurczenia się i rozluźniania. Dzięki temu umożliwia poruszanie całym ciałem oraz pracę narządów wewnętrznych. Wyróżniamy tkankę mięśniową poprzecznie prążkowaną szkieletową, gładką oraz mięsień sercowy.
Mięśnie szkieletowe umożliwiają wykonywanie świadomych ruchów, takich jak chodzenie, bieganie czy podnoszenie przedmiotów. Tkanka mięśniowa gładka znajduje się między innymi w ścianach jelit i naczyń krwionośnych, gdzie pracuje niezależnie od naszej woli. Mięsień sercowy buduje serce i kurczy się rytmicznie przez całe życie.
Tkanka nerwowa odbiera, przetwarza i przekazuje informacje. Tworzą ją neurony oraz komórki, które je wspierają i chronią. Występuje w mózgu, rdzeniu kręgowym i nerwach. Dzięki niej organizm może odczuwać bodźce, sterować ruchem, zapamiętywać informacje oraz szybko reagować na zmiany w otoczeniu.
Poszczególne tkanki nie działają osobno. Łączą się ze sobą, tworząc narządy, takie jak serce, żołądek, płuca czy skóra. Narządy współpracujące przy wykonywaniu większego zadania budują układy, na przykład układ pokarmowy, oddechowy, krwionośny i nerwowy.
Dobrym przykładem współpracy tkanek jest żołądek. Nabłonek chroni jego wnętrze i wydziela potrzebne substancje, tkanka mięśniowa miesza pokarm, tkanka łączna wzmacnia ściany oraz dostarcza naczynia krwionośne, a tkanka nerwowa kontroluje przebieg wielu czynności. Prawidłowa praca narządu zależy więc od współdziałania różnych tkanek.
Gazetka szkolna – prezentacja PDF „Tkanka zwierzęca” może w czytelny sposób przedstawić rodzaje tkanek, ich budowę, funkcje oraz miejsca występowania. Schematy, podpisy i ciekawe ilustracje pomagają uczniom łatwiej zrozumieć, w jaki sposób wyspecjalizowane komórki tworzą tkanki, narządy i cały organizm.

















