Gdzie zgłosić nierealizowanie obowiązku szkolnego przez dziecko?

nierealizowanie obowiązku szkolnego przez dziecko

Jak i gdzie zgłosić nierealizowanie obowiązku szkolnego przez dziecko? Każde dziecko zobowiązane jest do nauki szkolnej. Odpowiedzialni za to są rodzice. Co w sytuacji, gdy dziecko nie uczęszcza do szkoły podstawowej, a więc nie spełnia swojego obowiązku nauki?

Jakie konsekwencje poniosą za to jego rodzice jako przedstawiciele ustawowi? Poniższy artykuł rozwiewa te wątpliwości.

Czy szkoła jest obowiązkowa?

Według polskiego prawa, każde dziecko obowiązuje obowiązek szkolny i nauki. Trwa on od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat aż do ukończenia szkoły podstawowej, ale nie dłużej niż do 18 roku życia. Rodzice mogą złożyć wniosek o umożliwienie rozpoczęcia nauki szkolnej dziecku, które w danym roku kalendarzowym skończy 6 lat.

Takie może zostać przyjęte przez dyrektora, jeżeli korzystało z wychowania przedszkolnego w roku poprzedzającym ewentualne rozpoczęcie nauki szkolnej, a także posiada opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej.

Odroczenie obowiązku szkolnego

Dyrektor ma prawo odroczyć rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego przez dziecko na wniosek rodziców, ale okres odroczenia nie może być dłuższy niż jeden rok. Do wniosku rodzice muszą dołączyć opinię PPP świadczącą o potrzebie odroczenia obowiązku szkolnego.

Dziecko, które uzyska zgodę dyrektora na odroczenie, kontynuuje przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym lub w innej formie.

Kto kontroluje spełnianie obowiązku szkolnego?

Jeżeli dziecko uczęszcza do szkoły niepublicznej, jej dyrekcja ma obowiązek powiadomić dyrektora publicznej szkoły, z obwodu właściwego miejscu zamieszkania o spełnianiu przez ucznia  obowiązku szkolnego. Jeżeli natomiast dziecko nie realizuje obowiązku szkolnego, podlega egzekucji. Co więcej, brak spełnienia tych wymogów to nie tylko całkowita nieobecność ucznia.

Za brak spełniania obowiązku szkolnego uznaje się fakt, braku obecności dziecka na połowie zajęć bez usprawiedliwienia. W takiej sytuacji dyrektor ma obowiązek skontrolować i interweniować, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Art. 41. [Kontrola spełniania obowiązku szkolnego]

1. Dyrektorzy publicznych szkół podstawowych kontrolują spełnianie obowiązku szkolnego przez dzieci zamieszkałe w obwodach tych szkół, a gmina kontroluje spełnianie obowiązku nauki przez młodzież zamieszkałą na terenie tej gminy […]

Kogo informować w przypadku braku spełniania obowiązku  szkolnego?

W pierwszej kolejności dyrektor szkoły wysyła do rodziców upomnienie dotyczące niespełniania obowiązku szkolnego przez dziecko. Dokument ten ma informować rodziców o zagrożeniu rozpoczęcia postępowaniem egzekucyjnym, wzór takiego pisma pobierzesz poniżej:

Upomnienie rodziców dotyczące niespełniania obowiązku szkolnego

Jeśli ten etap nie pomoże, dyrektor występuje z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Obowiązek nauki jest tzw. obowiązkiem niepieniężnym egzekwowanym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organem, który zajmuje się tymi egzekucjami, jest urząd gminy i musi on doprowadzić do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji – nakładając na rodziców grzywnę w wysokości maksymalnie 10 000 zł. Taka grzywna może być nakładana wielokrotnie, ale całkowita kwota nie może przekroczyć 50 000 zł.

*co dość istotne, niezapłacone grzywny organ może umorzyć jeśli obowiązek szkolny zostanie spełniony.

Jak przebiega egzekucja?

Kara grzywny nakładana za nieuczęszczanie dziecka do szkoły podstawowej nie jest nakładana na dziecko jako osobę małoletnią, a na rodziców, którzy są jego przedstawicielami ustawowymi. Warto wiedzieć, że wszczęcie działań egzekucyjnych nie ma nic wspólnego z dobrą wolą urzędników. Mają oni obowiązek przeprowadzenie egzekucji, jeśli tylko istnieją ku temu przesłanki.

Gmina jest zobowiązana do wystosowania upomnienia, którego kosztami obciąża się rodziców dziecka, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego. W praktyce wygląda to tak, że w pierwszej kolejności wysyła się do rodziców upomnienie, zwykle za pośrednictwem listu poleconego ze zwrotnym poświadczeniem odbioru.

W terminie 7 dni od doręczenia upomnienia wierzyciel ma prawo do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W tym celu wystawia on tytuł wykonawczy, a rolą jest przymuszenie poprzez nałożenie grzywny.

Następnie gmina wysyła postanowienie o nałożeniu grzywny do rodziców ucznia, którzy mają obowiązek wywiązania się z postanowienia wierzyciela. Jeżeli rodzice nie uiszczą opłaty, zostanie ona ściągnięta w odrębnym trybie egzekucji należności pieniężnych.

Rodzic ma prawo zgłosić zarzuty i wnieść zażalenie w sprawie skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Może także wnieść zażalenie o nałożeniu grzywny. W momencie powrotu ucznia do szkoły podstawowej grzywna, która została nałożona, ale nie została dotąd uiszczona ani ściągnięta, zostaje umorzona.

Jeżeli działania egzekucyjne nie przyniosą skutku, szkoła zgłasza sprawę do sądu rodzinnego. W skrajnych przypadkach możliwe jest nawet pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Wzór pisma do sądu o nierealizowanie obowiązku szkolnego

Obowiązek nauki a edukacja domowa

Wiele osób zastanawia się, jak do obowiązku nauki szkolnej ma się coraz popularniejsza edukacja domowa. Okazuje się, że zgodnie z prawem, spełnianie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą jest równorzędną formą spełniania obowiązku szkolnego.

Dziecko uczące się w domu również otrzymuje świadectwo na koniec roku szkolnego, zdaje także roczne egzaminy klasyfikacyjne z zakresu części podstawy programowej. Egzaminy te przeprowadza szkoła, której dyrektor pozwolił na edukację domową.

Różnica między edukacją w szkole, a w domu jest taka, że przy nauce poza szkołą nie ustala się uczniowi oceny zachowania. W przypadku spełniania obowiązku nauki poza szkołą pełną odpowiedzialność za realizację podstawy programowej dziecka biorą na siebie rodzice.

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę art. 35 ustawy Prawo Oświatowe (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.), który jasno mówi, że:

Art. 35. – [Obowiązek szkolny] – Prawo oświatowe.

1. Nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18. roku życia.

2. Obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, oraz trwa do ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18. roku życia.

Zatem obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna od szkoły podstawowej publicznej lub niepublicznej i jest kontynuowany poprzez uczęszczanie do publicznej bądź niepublicznej szkoły ponadpodstawowej – aż do osiągnięcia przez dziecko 18. roku życia.

A w przypadku niespełnienia przez ucznia obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podobne wzory pism:

Joanna Duplaga