Na czym polega obserwacja pedagogiczna?

Obserwacja pedagogiczna polega na świadomym i celowym działaniu, które ma na celu rejestrowanie umiejętności i zachowań ucznia. Co istotne, nauczyciel prowadzący obserwację nie powinien ingerować w przebieg zjawisk, które ogląda. Jego jedynym zadaniem jest odnotowywanie naturalnego przebiegu wydarzeń. W ramach obserwacji nauczyciel ma zbierać, gromadzić i interpretować uzyskane dane.

Obserwacja pedagogiczna może być prowadzona:

• w przedszkolu – ma wtedy na celu wczesne rozpoznanie u dziecka dysharmonii rozwojowych, a w przypadku dzieci 6-letnich ocenę gotowości szkolnej,
• w szkole – ma na celu rozpoznanie u uczniów trudności w uczeniu się, deficytów kompetencji, zaburzeń sprawności językowych, ocenę ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się, rozpoznanie potencjału ucznia, jego zainteresowań i szczególnych uzdolnień.

Jak wygląda arkusz obserwacji do diagnozy pedagogicznej?

Przykładowy arkusz obserwacji do diagnozy pedagogicznej powinien informować:

• kogo dotyczy obserwacja i diagnoza,
• w jakich terminach odbywała się obserwacja,
• kto prowadził obserwację,
• jaki rodzaj obserwacji prowadzono: jednostkowy bezpośredni, bierny, całościowy, ciągły itd.

Następnie arkusz dzieli się na obserwacje dotyczące różnych sfer rozwoju dziecka – rozwoju fizycznego, poznawczego, emocjonalnego, społecznego. W ramach poszczególnych aspektów rozwoju wymienia się umiejętności, które powinno opanować dziecko w danym wieku.

Wypełnienie wzoru arkusza obserwacji do diagnozy pedagogicznej polega na odnotowaniu swoich spostrzeżeń przy każdej obserwacji. Na tej podstawie można dokonać następnie odczytu arkusza, ustalając, czy dziecko rozwija się, czy jego kompetencje pozostają na stabilnym poziomie, czy może ulegają regresji. 

Jak prowadzić obserwacje pedagogiczne?

Arkusz obserwacji do diagnozy pedagogicznej powinien zostać wypełniony co najmniej dwa lub trzy razy w roku. Dopiero wtedy możliwe będzie dokonanie oceny tego, czy kompetencje dziecka rosną, maleją, czy pozostają na tym samym poziomie. Przy prowadzeniu obserwacji warto pamiętać o następujących zasadach:

• obserwacji nie dokonuje się w okresie adaptacji – stres maskuje umiejętności dziecka,
• obserwacja trwa cały czas, nie przyjmuje formy egzaminu,
• arkusze należy wypełniać co najmniej dwa razy w roku, aby porównać stan początkowy i końcowy.

Z kolei odczytując wyniki obserwacji, trzeba pamiętać, że:

• wnioski z obserwacji (diagnoza pedagogiczna) służy weryfikacji efektywności pracy nauczyciela z dzieckiem,
• obserwacja powinna pozwolić na określenie stanu rozwoju dziecka oraz dynamiki tego rozwoju,
• w przypadku regresu dziecko powinno zostać skierowane na konsultacje,
• jeśli poziom opanowania umiejętności nie jest najwyższy, należy dążyć do jego podwyższenia.

Powiązane produkty:

Skarga do Dyrektora Szkoły na ucznia – wzór WOPFU wypełnione – PRZYKŁAD IPET według nowego rozporządzenia – wypełniony wzór Wzór wypełnionego wniosku do Poradni psychologiczno-pedagogicznej Uzasadnienie wniosku o badanie w Poradni psychologiczno-pedagogicznej Opinia o dziecku wydana na prośbę Rodzica – wzór